Fındık Fiyatları Durağanlıkta: Üreticinin Beklentileri Karşılanmıyor
Giresun Ticaret Borsası Meclis Üyesi Mustafa Kankaya, fındık fiyatlarının beklenildiği gibi yükselmediğini ve önümüzdeki dönemde de sabit kalabileceğini belirtti.
Yıl sonuna yaklaşırken fındık üreticileri, fiyatların yükseleceği beklentisiyle hareket etmişti. Ancak, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) açıkladığı fiyatların altında seyreden serbest piyasa fiyatları, üreticileri hayal kırıklığına uğrattı.
Kankaya'ya göre, bu durumun başlıca nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- TMO Stoklarındaki Fazlalık: TMO'nun elindeki yüksek fındık stoku, piyasada arz fazlasına neden oldu ve fiyatları aşağı çekti.
- Üreticilerin TMO'ya Güvenmemesi: Geçen yıl TMO'ya verilen fındıkların daha sonra serbest piyasada daha yüksek fiyata satılması, üreticilerin bu yıl TMO'ya fındık vermemelerine neden oldu.
- Emanet Fındık: Üreticilerin fındıklarını emanet olarak vermesi, piyasadaki talebi azalttı ve fiyatların yükselmesini engelledi.
- Lisanslı Depo Sisteminin Etkin Olmaması: Lisanslı depoculuk sisteminin yeterince tanıtılmaması, üreticilerin bu sistemi kullanmaktan çekinmesine neden oldu.
Kankaya yaptığı açıklamada
" Geçen yıl TMO fiyatını açıkladıktan sonra serbest piyasa TMO’nun yaklaşık 5 ila 10 lira gerisindeydi üretici malını TMO’ya götürdü ve serbest piyasanın üzerinde fiyatlara sattı. Bu da piyasadaki arzın fazlasının TMO’nun eline geçmesine sebep oldu. TMO arz fazlasını müdahale alımlarıyla yapınca serbest piyasada da fındık fiyatı yükseldi ve TMO’nun fiyatının üzerinde işlem görmeye başladı. Üreticimizde aynı beklenti bu sene yine oluştu lakin fındığını bu sefer TMO’ya götürmedi. Çünkü geçen yıl TMO’ya verdikten sonra serbest piyasada fiyatlar TMO fiyatının üzerine çıkmıştı. Bu yıl aynı beklenti ile beraber fındığını TMO’ya vermeyen üretici fındığını emanet olarak getirdi. Bu da fındığın fiyatlarının artmamasındaki en büyük sebeplerden bir tanesidir. Emanet fındıkla Avrupa teslimatını tamamlaması anlamına gelir. İhtiyacını emanet fındıkla karşılayan sanayici fındığa daha para verir mi veya Avrupa daha bunu talep eder miyim? Ama üreticimiz maalesef emanete fındık bırakmaktan vazgeçmiyor”
Lisanslı Depo Sisteminin Etkin Olması Gerek
“Türkiye’de lisanslı depo ve spot borsa sistemi Giresun Ticaret Borsası’nda kuruldu ancak amacına uygun çalışamamaktadır. Lisanslı depolar üreticilere doğru bir şekilde tanıtılmadı ve serbest piyasadaki alıcılar üreticilere nakliye maliyeti yüklemeden doğrudan harmandan fındık alması, lisanslı depoların etkinliğini azaltmaktadır. Üreticilerin lisanslı depo ve spot borsa sisteminden daha fazla faydalanabilmesi için çeşitli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir”
Emanet Fındık
“Tahminlerimize göre üreticinin elinde bugün sadece yüzde 25 civarında fındık kaldı, geri kalan ise sanayici ve manavlarda emanet olarak beklemektedir. Bu durum piyasada fiyat artışını engellemekte ve üreticinin uzun vadede zarar görmesine yol açmaktadır. Çünkü elinde emanet fındıkla ihtiyacını karşılayan Avrupalı sanayiciler fındık talep etmeyeceği için fiyatların yükselmesini bekleyemeyiz. Dolaysıyla fındık piyasasında önümüzdeki dönemde fiyatların sabit kalacağı öngörülüyor” ifadelerini kullandı
Kaynak:orduolay.com
