TMO Fındık Alımı Nasıl İşler?

TMO fındık alımı; üreticinin güncel ÇKS kaydıyla randevu alması, fındığını istenen kuruluk ve temizlikte alım noktasına götürmesi, numune analizinden sonra kalite ve randımana göre fiyatlandırılması ve ürün bedelinin banka hesabına ödenmesi şeklinde işler. Her sezon fiyat, alım başlangıç tarihi, alım noktaları ve bazı uygulama ayrıntıları değişebileceği için üretici, satıştan önce TMO ve Tarım ve Orman Bakanlığı duyurularını mutlaka kontrol etmelidir.

TMO alımı ne amaçla yapılır?

Toprak Mahsulleri Ofisi, fındıkta müdahale alımı yaptığında amaç yalnızca ürün satın almak değildir. Piyasada üretici lehine bir alım alternatifi oluşturmak, hasat döneminde oluşabilecek pazarlama baskısını azaltmak, depolama ve finansman ihtiyacı olan üreticiye seçenek sunmak hedeflenir. Bu nedenle TMO fiyatı, özellikle hasat sonrası dönemde serbest piyasadaki alıcılar için de önemli bir referans kabul edilir.

Ancak TMO’ya satış her üretici için otomatik olarak en uygun seçenek anlamına gelmez. Üreticinin borç durumu, acil nakit ihtiyacı, ürününün randımanı, kurutma kalitesi, serbest piyasa fiyatı ve ödeme süresi birlikte değerlendirilmelidir. TMO alımı daha çok belirli kalite şartlarını sağlayan, randevu ve teslim sürecini takip edebilen üretici için güçlü bir pazarlama kanalıdır.

2026/27 sezonunda açıklanan TMO fiyatları

31 Ekim 2026 itibarıyla son resmi duyuruya göre 2026/27 sezonu kabuklu fındık alım fiyatları, %50 sağlam iç fındık esasına göre açıklanmıştır. Bu rakamlar içinde bulunduğumuz sezon için geçerlidir; sonraki sezonlarda yeni duyuru takip edilmelidir.

Resmi duyuruda ayrıca %50 randımanın üzerindeki yüksek randımanlı fındığa ilave fiyat verileceği açıklanmıştır. 2026/27 sezonunda her +1 randıman için Giresun kalite fındıkta 5,10 TL/kg, Levant kalite fındıkta 5,00 TL/kg ilave fiyat uygulanacağı bildirilmiştir. Bu nedenle üretici yalnızca kilogram fiyatına değil, randıman sonucuna da dikkat etmelidir.

Kimler TMO’ya fındık satabilir?

TMO’ya satışta temel şart, üreticinin Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı olması ve kaydının güncel bulunmasıdır. Randevu almadan önce il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğünden ÇKS bilgilerinin kontrol edilmesi önemlidir. Bahçenin kayıtlı alanı, ürün bilgisi ve üretim miktarı sistemde doğru değilse randevu ya da teslim aşamasında sorun yaşanabilir.

Gerçek kişilerde randevu işlemlerinde T.C. kimlik numarası kullanılır. Tüzel kişilerde vergi numarası esas alınır. Bazı duyurularda ÇKS belgesinde kayıtlı üretim miktarına göre randevu sayısı sınırlandırıldığı belirtilmiştir. Bu nedenle üretici, “ne kadar ürün getirebilirim?” sorusunu kendi ÇKS kaydı ve ilgili sezonun TMO uygulaması üzerinden kontrol etmelidir.

Alım merkezine giderken genellikle nüfus cüzdanı aslı ve fotokopisi ile TMO’nun anlaşmalı bankalarından birine ait hesap bilgisi istenir. Banka hesabının üretici adına ve aktif olması ödeme sürecinin aksamaması için önemlidir. Teslim gününden önce kimlik, hesap ve randevu bilgileri aynı dosyada hazır tutulmalıdır.

Randevu nasıl alınır?

TMO fındık alımları randevulu yapılır. 2026/27 sezonunda alımların 24 Ağustos’ta başladığı, randevuların ise 17 Ağustos’tan itibaren TMO iş yerleri, randevu sistemi ve e-Devlet üzerinden alınabileceği duyurulmuştur. Bu tarih her yıl değişebilir; bu nedenle hasat yaklaşırken güncel duyuruya bakmak gerekir.

1. ÇKS kaydını kontrol edin: İl veya ilçe tarım müdürlüğünden ürün ve alan bilgilerinizin güncel olduğundan emin olun.
2. Randevu sistemine girin: TMO randevu sistemi, TMO internet sayfası veya e-Devlet üzerinden işlem yapılabilir.
3. İletişim bilgilerini doğru yazın: Cep telefonu ve e-posta bilgileri hatalı olursa onay kodu ve hatırlatma mesajları gelmeyebilir.
4. Alım noktası ve tarih seçin: Size uygun ilçe, depo veya alım noktasını seçerken yol, taşıma ve kurutma durumunu dikkate alın.
5. Randevu bilgisini saklayın: Referans numarası, tarih ve saat bilgisini not edin. İptal veya değişiklik gerekiyorsa son günü beklemeyin.

Randevu günü ürünü geç götürmek, eksik belgeyle gitmek veya kriterlere uymayan fındık getirmek üreticiyi zor durumda bırakır. Özellikle sahil kesiminde hasat daha erken, yüksek kesimlerde daha geç olabildiği için randevu tarihi belirlenirken ürünün tam kuruyacağı dönem dikkate alınmalıdır.

TMO hangi kalite şartlarına bakar?

TMO alımında fındık yalnızca çuval sayısına veya toplam kiloya göre değerlendirilmez. Alım noktasında numune alınır; nem, randıman, sağlam iç, buruşuk, çürük-bozuk iç, yabancı madde ve diğer kusurlar incelenir. 2026 duyurularında öne çıkan başlıca satın alma şartları şöyledir:

• Ürün ilgili yılın mahsulü olmalıdır; eski yıl ürünü veya eski-yeni karışık ürün satın alınmaz.
• Ürün kendine özgü doğal renk ve kokuda olmalı, dış yüzeyi ıslak olmamalıdır.
• İç fındık rutubeti %6,50’den fazla olan kabuklu fındık satın alınmaz.
• Yabancı madde oranı %0,5’ten fazla olmamalıdır.
• Sağlam iç fındık oranı %40’ın altında olmamalıdır.
• Buruşuk iç oranı %10’dan fazla olmamalıdır.
• Çürük ve bozuk iç oranı %7’den fazla olmamalıdır.
• Zuruflu tane oranı %3’ün üzerinde olmamalıdır.
• Çatlak, kırık ve kabuğundan çıkmış içlerin toplamı %10’u geçmemelidir.

Bu şartlar üretici açısından şunu gösterir: TMO’ya götürülecek fındık iyi kurutulmalı, taş-toprak ve yaprak gibi yabancı maddelerden temizlenmeli, zuruflu ve küflü taneler ayıklanmalıdır. Harmanda aceleyle çuvallanan, tam kurumadan depoya konan veya yağmur görmüş ürün hem randıman hem de alım kabulü açısından risk taşır.

Randıman ve kalite fiyatı nasıl etkiler?

Fındıkta randıman, kabuklu fındıktan çıkan sağlam iç oranını ifade eder. Piyasada ve TMO alımlarında fiyat çoğunlukla %50 randıman esasına göre konuşulur. Basit ifadeyle 50 randıman, 100 kilogram kabuklu fındıktan yaklaşık 50 kilogram sağlam iç elde edilmesi anlamına gelir. Randıman yükseldikçe üreticinin elindeki ürünün ekonomik değeri artar.

TMO’nun 2026/27 duyurusunda yüksek randımanlı ürün için ilave ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Bu nedenle üretici, “TMO fiyatı kaç lira?” sorusunu tek başına sormamalıdır. Doğru soru şudur: “Benim fındığım hangi kalite grubuna girecek, randımanı kaç çıkacak ve kusur oranları fiyatı nasıl etkileyecek?”

Kalite grubu karışımı da önemlidir. Giresun kalite, Levant kalite veya Sivri kalite fındığın aynı çuvalda karışması halinde ürün daha düşük kalite grubundan değerlendirilebilir. Bu yüzden farklı çeşit ve kalite grupları mümkün olduğunca ayrı toplanmalı, ayrı kurutulmalı ve ayrı çuvallanmalıdır. Özellikle farklı bahçelerden gelen ürünleri karıştırırken dikkatli olunmalıdır.

Ürünü TMO’ya götürmeden önce yapılacak hazırlık

TMO’ya satışta en sık sorun kurutma ve temizlikten çıkar. Fındık harmanda yeterince çevrilmeden çuvala girerse iç rutubet yüksek kalabilir. Dışarıdan kuru görünen ürünün iç nemi yüksek olduğunda alım noktasında reddedilme riski vardır. Bu nedenle kurutma süresi hava durumuna göre ayarlanmalı, yağışlı günlerde ürün korunmalı, çuvallama için acele edilmemelidir.

• Fındığı beton, tente, file veya uygun harman zemini üzerinde temiz şekilde kurutun.
• Yağmur ihtimalinde ürünü açıkta bırakmayın; ıslanan ürünü çuvallamayın.
• Zuruf, yaprak, dal, taş ve toprak karışımını eleme ile azaltın.
• Küflü, kötü kokulu, çürük ve aşırı buruşuk taneleri ayırmaya çalışın.
• Farklı kalite gruplarını ve eski mahsulü yeni mahsulle karıştırmayın.
• Sağlıklı depolama için ürünün hava almasına ve çuvalların kuru zeminde tutulmasına dikkat edin.

Ürünü TMO’ya götürmeden önce aynı gün serbest piyasa fiyatı da öğrenilmelidir. Bazı dönemlerde tüccar peşin ödeme yapabilir; bazı dönemlerde TMO fiyatı daha avantajlı olabilir. Üretici, fiyatı, ödeme zamanını, fire ve kalite değerlendirmesini birlikte karşılaştırmalıdır.

Teslim, analiz ve ödeme süreci

Randevu günü üretici, ürününü belirlenen alım noktasına götürür. Teslim sırasında kimlik, randevu ve banka bilgileri kontrol edilir. Ardından üründen numune alınır; nem ve kalite analizleri yapılır. Analiz sonucuna göre ürünün alınıp alınmayacağı, hangi kalite grubundan değerlendirileceği ve fiyatı belirlenir.

Üretici analiz sonucunu dikkatle incelemelidir. Rutubet yüksekse ürün geri çevrilebilir; yabancı madde veya kusur oranı yüksekse fiyat beklentisi düşebilir. Kabul edilen ürün tartılır, kayıt altına alınır ve ödeme süreci başlar. 2026’da bazı il duyurularında ödemenin ürün teslimini takip eden 21. günden itibaren yapılacağı belirtilmiştir. Ödeme süresi sezon uygulamasına göre değişebileceğinden güncel duyuru esas alınmalıdır.

Satıştan sonra üretici; teslim belgesini, analiz bilgisini ve ödeme kayıtlarını saklamalıdır. Herhangi bir ödeme gecikmesi, hesap uyuşmazlığı veya kayıt sorunu olduğunda TMO iş yeri, il/ilçe tarım müdürlüğü veya TMO’nun duyurduğu iletişim kanalları üzerinden bilgi alınmalıdır.

TMO’ya mı, tüccara mı satmalı?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. TMO, açıklanan fiyat ve kalite sistemiyle üreticiye güvenilir bir alım kanalı sunar. Tüccar ise çoğu zaman yerinden alım, hızlı nakit, taşıma kolaylığı veya borç mahsuplaşması gibi pratik avantajlar sağlayabilir. Ancak tüccara satışta randıman hesabı, kesinti, fire, vade ve ödeme güvenliği açık konuşulmalıdır.

Üretici için sağlıklı karar yöntemi şudur: Önce ürününü iyi kurutup temizlesin, yaklaşık randımanını öğrensin, TMO fiyatını ve serbest piyasa fiyatını aynı gün karşılaştırsın. Eğer TMO’ya teslimde taşıma, bekleme ve ödeme süresi kabul edilebilir düzeydeyse TMO seçeneği güçlüdür. Acil nakit gerekiyorsa veya serbest piyasa fiyatı TMO’ya göre daha avantajlıysa tüccar seçeneği değerlendirilebilir. Önemli olan ürünü aceleyle ve bilgilenmeden satmamaktır.