TARSİM’de hasar bildirimi, zarar fark edilir edilmez ALO TARSİM 172, TARSİM Mobil, tarsim.gov.tr üzerindeki poliçe sorgulama/hasar ihbarı ekranı, TARSİM Üretici Portalı veya poliçeyi düzenleyen acente üzerinden yapılır. Bitkisel Ürün Sigortasında ihbar süresi don hasarlarında rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren en fazla 10 gün, diğer hasarlarda en fazla 15 gündür. Üretici, poliçe numarası veya T.C. kimlik numarasıyla birlikte hasarın tarihini, nedenini, zarar gören ürün ve bahçe yerini doğru bildirmelidir.
Hasar bildirimi hangi durumlarda yapılır?
Fındıkta hasar bildirimi, poliçede teminat altına alınmış bir riskin bahçede zarara yol açması halinde yapılır. Bitkisel Ürün Sigortasında teminat kapsamı ve ek teminatlar poliçeye göre değişir; bu nedenle ilk bakılacak belge poliçedir. Genel olarak dolu, fırtına, hortum, yangın, deprem, heyelan, sel ve su baskını gibi riskler bitkisel ürün sigortasının ana çerçevesinde yer alır. Don teminatı ise meyvelerde isteğe bağlı ek teminat niteliğindedir ve poliçede ayrıca bulunması gerekir.
Fındık üreticisi açısından en sık karıştırılan konu şudur: Bahçede zarar görülmesi tek başına ödeme yapılacağı anlamına gelmez. Zararın, poliçede yazılı teminat kapsamındaki bir riskten kaynaklanması, teminatın başlamış olması, ihbarın süresinde yapılması ve eksper tespitinin yapılabilmesi gerekir. Örneğin don zararı için bahçenin fenolojik dönemi önemlidir. 2026 Bitkisel Ürün Sigortası genel şartlarında fındıkta don teminatının, parselin yüzde 90’ında ocaklardaki dişi çiçeklerin belirli gelişme evresine ulaşmasından sonra başladığı belirtilir. Bu dönem sahil, orta ve yüksek kesimlerde aynı tarihe denk gelmeyebilir.
Hasar ihbarı için süreler: don 10 gün, diğer hasarlar 15 gün
TARSİM’de zamanında bildirim çok önemlidir. Bitkisel Ürün Sigortasında hasar ihbarı, hasar tespitinin doğru ve zamanında yapılmasına imkân verecek en kısa sürede yapılmalıdır. Resmî süre sınırı don hasarlarında 10 günü, diğer hasarlarda 15 günü aşamaz. Ayrıca poliçe bitiş tarihinden itibaren 15 gün geçtikten sonra hasar ihbarı yapılamayacağı genel şartlarda yer alır.
Bu süreleri “son gün” olarak görmemek gerekir. Özellikle fındıkta don, dolu ve fırtına sonrası bahçedeki belirtiler zamanla değişebilir; bazı dallarda kuruma, dökülme veya meyve tutumundaki kayıp daha sonra belirginleşebilir. Yine de ihbarı geciktirmek doğru değildir. Hasarın olduğu günü, mümkünse saatiyle birlikte not almak ve aynı gün ya da ilk uygun zamanda bildirim yapmak en güvenli yoldur.
| Hasar türü | İhbar için üst süre | Üreticinin dikkat edeceği nokta |
|---|---|---|
| Don | Riziko tarihinden itibaren en fazla 10 gün | Fenolojik dönem ve poliçede don teminatı olup olmadığı kontrol edilir. |
| Dolu, fırtına, sel, su baskını, heyelan gibi hasarlar | Riziko tarihinden itibaren en fazla 15 gün | Bahçede tespiti zorlaştıracak değişiklik yapılmadan ihbar verilir. |
| Yangın | Genel bildirim süreleri içinde | Gerekebilecek resmî belgeler için acente ve TARSİM yönlendirmesi takip edilir. |
Hasar bildirimi hangi kanallardan yapılır?
Üretici hasar ihbarını birden fazla kanaldan yapabilir. En bilinen kanal ALO TARSİM 172 çağrı merkezidir. Bunun yanında TARSİM Mobil uygulaması, TARSİM’in internet sitesindeki poliçe sorgulama/hasar ihbarı ekranı, TARSİM Üretici Portalı ve poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi veya acente üzerinden de ihbar yapılabilir. Acente aracılığıyla bildirim yapıldığında acentenin bu ihbarı gecikmeden TARSİM’e ulaştırması gerekir.
Pratikte en sağlıklı yol, ihbar yapıldıktan sonra hasar dosya numarası veya başvuru kaydının üreticide saklanmasıdır. Telefonla bildirim yapılıyorsa görüşme tarihi, saat ve verilen kayıt bilgisi not edilmelidir. Mobil uygulama veya internet üzerinden işlem yapılıyorsa ekran görüntüsü almak, daha sonra takip kolaylığı sağlar. Köyde telefon çekmiyorsa ya da üretici dijital işlem yapmakta zorlanıyorsa, acente üzerinden yazılı ve kayıtlı şekilde ilerlemek yararlı olur.
Bildirim sırasında hangi bilgiler istenir?
TARSİM genel şartlarına göre riziko gerçekleştiğinde üreticinin bazı temel bilgileri bildirmesi gerekir. Bu bilgiler doğru verilmezse eksperin bahçeye ulaşması, poliçeyi eşleştirmesi veya hasarın zamanını değerlendirmesi zorlaşabilir. Özellikle aynı köyde birden fazla parseli olan üreticilerin ada, parsel, mahalle ve mevki bilgilerini önceden hazırlaması faydalıdır.
- Üreticinin adı, soyadı ve adresi.
- T.C. kimlik numarası veya sigorta poliçe numarası.
- Hasarın meydana geldiği gün ve mümkünse saat.
- Hasar nedeni: don, dolu, fırtına, sel, yangın gibi.
- Zarar gören ürünün cinsi, türü ve çeşidi; fındıkta poliçede yazılı çeşit bilgisi.
- Zararın olduğu arazinin il, ilçe, köy veya mahalle bilgisi.
- Eksperin bahçeye ulaşmasını kolaylaştıracak yol tarifi ve iletişim telefonu.
Bildirim öncesi poliçeyi kontrol etmek de önemlidir. Poliçede ürün, parsel, verim, ürün birim bedeli, teminatlar, muafiyet ve müşterek sigorta bilgileri yer alır. Bu bilgiler yıllara göre yayımlanan tarife ve talimatlara, poliçenin düzenlendiği yıla ve üreticinin beyanlarına göre değişebilir. Destek oranları, son poliçe kabul tarihleri ve uygulama ayrıntıları her yıl güncellenebildiği için güncel duyurular TARSİM, Tarım ve Orman Bakanlığı ve yetkili acente üzerinden takip edilmelidir.
İhbar yaptıktan sonra bahçede ne yapılmalı?
Hasar ihbarından sonra üreticinin temel görevi, zararın tespitini güçleştirecek veya hasar miktarını artıracak davranışlardan kaçınmaktır. Genel şartlarda üreticinin, hasarlı ürünün gelişmesi için sigortalı değilmiş gibi gerekli bakımı göstermesi, TARSİM veya eksper tarafından istenen bilgi ve belgeleri vermesi ve incelemeye izin vermesi gerektiği belirtilir. Yani ihbar yaptım diye bahçeyi tamamen kendi haline bırakmak doğru değildir; ancak eksper görmeden zararı ortadan kaldıracak biçimde toplama, kesme veya yoğun müdahale yapmak da risklidir.
Fındık bahçesinde don sonrası kararmış karanfiller, kurumuş sürgün uçları, dolu sonrası kırılmış sürgünler, yırtılmış yapraklar ve yere dökülen meyveler hasarın anlaşılmasına yardımcı olabilir. Bu belirtileri fotoğraflamak üreticinin kendi kaydı açısından yararlıdır; fakat fotoğraf eksper tespitinin yerine geçmez. Özellikle hasat dönemine yaklaşılmışsa, hasarlı bahçede hasada başlamadan önce acenteden veya TARSİM’den yönlendirme alınmalıdır. Genel şartlarda, hasat edilebilecek ürünlerde eksper onayı ve zararı doğru tespit etmeye yarayacak örnek kısımlar bırakılması şartıyla hasada devam edilebileceği belirtilir.
Eksper süreci nasıl işler?
Hasar ihbarı TARSİM sistemine ulaştıktan sonra hasar tespit işlemi TARSİM tarafından görevlendirilen eksperlerce yapılır. Eksperin görevi, hasarın nedenini, niteliğini ve miktarını belirlemektir. Üretici eksper geldiğinde mümkünse bahçede bulunmalı, poliçe konusu parselleri göstermeli, hasarın ne zaman başladığını ve hangi bölgede yoğunlaştığını açıkça anlatmalıdır.
Fındıkta aynı bahçe içinde rakım, bakı, çeşit, ocak yaşı ve bakım durumuna göre zarar değişebilir. Bu yüzden eksperin farklı noktaları görmesi önemlidir. Üretici, sadece en ağır zarar gören kısmı değil, poliçedeki parselin genel durumunu da göstermelidir. Eksper tespitinde anlaşmazlık yaşanırsa genel şartlara göre sigortalı, ilk tespit tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde ikinci hasar tespiti için yazılı talepte bulunabilir. TARSİM’in sıkça sorulan sorular bölümünde ayrıca bitkisel ürün ve sera sigortasında ekspertiz sonucuna itirazın üretici portalı, mobil uygulama, acente, iletişim formu veya faks gibi kanallarla yapılabildiği açıklanmaktadır.
Tazminat ne zaman ödenir?
Hasar dosyası tamamlanıp tazminat kesinleştiğinde ödeme banka kanalıyla yapılır. Bitkisel Ürün Sigortasında kesinleşmiş tazminat tutarının en geç 30 gün içinde ödeneceği belirtilir. Ancak önemli bir ayrıntı vardır: Tazminat kural olarak hasat tarihinden önce ödenmez. Ürünün tamamen hasarlanması veya yeniden ekim dikim kararı gibi özel hallerde poliçe bitiş tarihinden önce ödeme yapılabilmesi mümkündür; fındık gibi çok yıllık meyve türlerinde uygulama poliçedeki teminat, zarar türü ve eksper tespitine göre değerlendirilir.
Ödenecek tutar yalnızca görünen zarar oranına göre oluşmaz. Poliçede yer alan sigorta bedeli, muafiyet, müşterek sigorta, eksik beyan, prim borcu ve ilgili tarife-talimatta yazılı hesaplama esasları dikkate alınır. Bu nedenle “komşuma şu kadar ödendi, bana da aynı ödenir” beklentisi doğru değildir. Aynı köyde iki bahçede bile parsel bilgisi, verim beyanı, teminat başlangıcı ve hasar oranı farklı olabilir.
Fındık üreticisi için pratik kontrol listesi
Hasar anında panik yapılmadan kayıtlı ilerlemek üreticinin hakkını korur. Aşağıdaki kontrol listesi özellikle Karadeniz’de fındık bahçesi olan üreticiler için pratik bir yol haritası olarak kullanılabilir.
- Önce poliçeyi bulun ve teminatları kontrol edin.
- Hasarın tarihini, saatini ve nedenini not edin.
- Bahçenin ilçe, köy, mahalle, ada-parsel veya mevki bilgisini hazırlayın.
- Don için 10 günü, diğer hasarlar için 15 günü beklemeden ihbar yapın.
- ALO TARSİM 172, TARSİM Mobil, internet ekranı, Üretici Portalı veya acenteden birini kullanın.
- İhbar kayıt numarasını, SMS’i veya ekran görüntüsünü saklayın.
- Eksper gelmeden hasarı tespit etmeyi zorlaştıracak toplama, kesme veya temizleme yapmayın.
- Bahçenin bakımını aksatmayın; hasarı artıracak ihmallerden kaçının.
- Eksper geldiğinde poliçedeki parselleri ve hasarın yoğun olduğu yerleri gösterin.
- Sonuca itiraz edecekseniz süreyi kaçırmadan yazılı veya dijital kanalları kullanın.
Son olarak, TARSİM işlemlerinde yıl ve poliçe özelinde değişiklik olabileceği unutulmamalıdır. 31 Ekim 2026 itibarıyla bu rehberde anlatılan süre ve kanallar, TARSİM’in 2026 Bitkisel Ürün Sigortası genel şartları ve resmî bilgilendirme sayfalarına göre özetlenmiştir. Yeni üretim yılında poliçe düzenlerken son kabul tarihleri, teminatlar, prim destekleri ve hasar işlemleri için güncel duyurular mutlaka kontrol edilmelidir.